شاهکار سینمای ایران

» به وبلاگ گلشيفته فراهاني شاهکار سينماي ايران خوش آمديد / اميدواريم لحظات خوشي را سپري نماييد .

منوي اصلي

سخن روز

جدول فروش فيلم ها

برنامه ي آينده ي سينماها

وبلاگ های طرفداران گلشیفته فراهانی

آرشيو موضوعي

مطالب پيشين

لوگوي سايت

خلاصه آمار سايت

نظرسنجي

امکانات

لوگوي دوستان

آرشيو مطالب

پيوندها

ساعت و تاريخ

عضويت در خبرنامه

وضعيت در ياهو

موسيقي

لينکستان

اطلاعيه هاي سايت :

پيغام مدير وبلاگ

پرونده ای برای ستاره ها در سینمای ایران

پرونده ای برای ستاره ها در سینمای ایران :

شاید اولین چیزی که جرقه ی نوشتن این مطلب را در ذهنم زد، مطلب اخیر ماهنامه ی فیلم در شماره ی اخیر خود بود. مطلبی که در آن با تحلیل پر فروش ترین فیلم های دهه ی 80 سینمای ایران، عامل پر فروش شدن فیلم ها را به دو دسته تقسیم کرده بود :

۱) وجود امین حیایی و محمدرضا گلزار 2) کمدی بودن

بماند که با کلیتش مخالفم و به نظرم این مطلب سبک هم در راستای سیر نزولی ای هست که ماهنامه ی از ریخت افتاده ی فیلم، گرفتارش شده.

قبل از انقلاب سینمای ایران شاهد ستاره های نسبتا زیادی در خود بوده. بازیگرانی چون محمدعلی فردین، بهروز وثوقی، ناصر ملک مطیعی، فائقه آتشین(گوگوش) و...

هر یک به گونه ای تاثیر در کشاندن مردم به سینماها داشتند. مرحوم محمد علی فردین که عملا از لحاظ سطح بازیگری، جزو بازیگران زیر متوسط بود و چیز خاصی برای عرضه نداشت، بیشتر با حضور در فیلمفارسی های آن دوران با سبک خاص خودش، عاملی در فروش فیلمها می شد. فردین در آن زمان جزو بازیگران خوش سیمای سینمای ایران بود و اکثریت طرفدارانش از این حیث حامی او بودند. فردین در آن موقع حکم برگ برنده را در یک فیلم داشت و شاید سرشناس ترین فیلمفارسی هایی که با حضور او ساخته شدند، همان اثار معروفی چون "گنج قارون" و "سلطان قلبها" باشد. بماند که همین "سلطان قلبها" که اثری متوسط و یا زیر متوسط است، جزو محبوبترین فیلم های تاریخ سینمای ایران است و دامنه ی محبوبیتش هنوز هم پس از سالها، ادامه دارد.

بهروز وثوقی اما سیمای خوشی نداشت و مانند فردین با حضور در فیلمفارسی ها، به گیشه کمک نمی کرد. بلکه اعتباری که او از حیث بازیگری در بین توده ی مردم کسب کرده بود و بازیهای عالیش در فیلم های خوب و محبوبی چون قیصر و... او را به یک ستاره تبدیل کرد.

در این بین در آن زمان شاید تنها و یا بزرگترین ستاره ی زن آن زمان سینمای ایران، گوگوش بود که جزو بهترین(شاید بهترین؟!) خوانندگان آن موقع ایران بود و محبوبیتی استثنایی و دست نیافتنی در تاریخ سینمای ایران داشت و هنوزم دارد. او هم به خاطر زیباییش و شهرت خوانندگیش، قالبا در فیلم ها استفاده می شد.

اگر از سینمای قبل از انقلاب فاصله بگیریم، بعد از انقلاب مسئولان و بلطبع مردم جو گرفته شده و پر حرارت آن زمان، ابتدا سینما را عامل فساد می دانستند و قصد داشتند آن را، هم ردیف با عرق فروشی ها و کاباره ها، به آتش بکشند. این شاید بدترین برهه ی زمانی ای بود که سینمای ایران دچارش شده بود. بعد از آنکه حکم به بقا سینمای ایران داده شد، مسئولان وقت مربوطه، ستاره سازی را عاملی برای فساد در سینما دانستند. شاید این مسئولان با تصور آنکه بازیگرانی مانند گوگوش و بهروز وثوقی و... در قبل از انقلاب تبدیل به بت برای بسیاری از مردم شدند و صحنه های نسبتا مبتذلی با حضور آنها در سینما شکل گرفت، به همین دلیل وجود ستاره را،عاملی می دانستند که سینما را از رسالتش به دور می کند و تبدیل به محلی برای نشان دادن زیبایی های یک بازیگر و یا دلبری هایش و یا بت شدن او برای مردم و از راه به در شدن بازیگران می شود. این جریان به قدری شدت گرفت که پرونده ای شکل گرفت و عده ی بسیاری در این راستا، مورد هدف قرار گرفتند و به برزخ رانده شدند..

مسئولان مربوطه ی وقت، اولین اشتباهشان را همان موقع ها بود که انجام دادند. وقتی صحبت از ممنوع التصویر شدن تعدادی از ستارگان و بازیگران و هنرمندان قبل از انقلاب شد، اولویت بر ممنوع التصویر شدن ستارگان اول سینما شد. با این تصور که تصویر مجدد آنها بر روی پرده ی سینما، می تواند یادآور سینمای مبتذل قبل از انقلاب باشد. به همین دلیل بازیگر توانا و بزرگی چون بهروز وثوقی، جزو این گروه قرار گرفت. حتی بازیگری چون محمدعلی فردین هم به جرم ستاره بودن، مورد غضب قرار گرفت. اما این جریان تنها ستاره ها و بازیگران بزرگ آن زمان را شامل می شد. بدون توجه به اینکه آن بازیگر در گذشته چه چیزهایی در پرونده اش دارد. این روش ابلهانه ی دستگاه در آن زمان، باعث کنار رفتن ستاره های بزرگ سینمای ایران شد. از طرفی اما بازیگران دیگری که در قبل از انقلاب، تماما در فیلم های مبتذل، قالبا نقش های مبتذلی بازی کردند، به دلیل آنکه ستاره نبودند و شاید برای مردم یادآور آن سینما نیستند، به کارشان در سینما ادامه دادند. در همین راستا بود که بازیگری چون جلال پیشواییان که فیلمی نبود که او در آن فحشاگیری نکند، اجازه ی فعالیت یافت. بازیگری که از قیصر و شب غریبان و... تماما با نقش های منفی و فاسد که در خیلی هایشان،"سکس" هم به چشم می خورد، حضور داشت. و یا باز هم می توان بازیگر دیگری چون عنایت بخشی را مثال زد. فردی که قبل از انقلاب در فیلم ها، دختران نیمه برهنه را در آغوش می گرفت و در کنار ساحل با آنها رقص تانگو می رفت، چون ستاره نبود، اجازه ی فعالیت پیدا می کند و از آنجا که این دست افراد همیشه موج سواران خوبی اند و شرایط را درک می کنند، به ناگه تبدیل به حاج آقا و سید و مومن در سینما و تلویزیون می شوند!

این جریان ادامه می یابد تا سال 68 و اکران فیلم عروس ، ساخته ی بهروز افخمی که به جرات می توان گفت، یکی از تاثیر گذارترین فیلم های تاریخ سینمای ایران است. از آن فیلم بود که عملا انقلابی در سینمای ایران می شود. از آن فیلم بود که تابوی ستاره سازی در سینمای ایران شکسته شد و تصویر زیبایی از نیکی کریمی بر سر در سینماها قرار گرفت و مردم را هر چه بیشتر به سالن های سینما کشاند. از آن مقطع اولین ستاره های سینمای ایران پدید آمدند. افرادی چون ابوالفضل پور عرب و نیکی کریمی. بگذریم که آن یکی مدتهاست که بی جان است و آن یکی هم خیلی وقت است که نیمه جان است!

در بهترین دهه ی سینمای ایران یعنی دهه ی 70، که اوج شکوفایی و پویایی سینمای ایران بود و شاهد خلق شاهکارهای بزرگی از فیلمسازان مطرحی چون داریوش مهرجویی و مسعود کیمیایی(آن موقع کیمیایی هنوز تا حدودی کیمیایی بود!) بودیم، تنها ستارگان آن موقع همان ابوالفضل پور عرب و نیکی کریمی بودند و شاید خسرو شکیبایی که نه ستاره ی گیشه، بلکه ستاره ای بود برای ایفای نقش های مهم و تاثیر گذار در فیلم ها و اعتبار بخشیدن به آنها. که این اعتبارش را از بازی دیدنی اش در فیلم هامون(داریوش مهرجویی) وام گرفته بود.

روند ستاره سازی در سینمای ایران جریان داشت تا ستاره ای دیگر در سینمای ایران پدید آمد. هدیه تهرانی با ایفای نقش در فیلم سلطان، آخرین فیلم خوب مسعود کیمیایی، در سال 75(شاید اعتراض هم خوب بود؟!) تبدیل به یک چهره شد. تهرانی مانند نیکی کریمی جنمش را داشت تا تبدیل به بازیگری ستاره و خوب شود. همانطور که نیکی کریمی با بازی های ماندگارش در سارا(بهترین بازیش؟) و پری، خود را از لحاظ ارزش هنری تثبیت کرد و در ادامه ی دهه ی هفتاد با بازی در فیلم هایی چون دو زن و... آن را تایید کرد، هدیه تهرانی هم علاوه بر سیمای خوش و کشاندن مردم به سالن های سینما، توانست با بازی ماندگارش در شاهکار شوکران(بهترین بازیش؟!) و قرمز، خود را به عنوان بازیگری توانا تثبیت کند. در دهه ی هفتاد، سینمای ایران از دو ستاره ی زن سود می برد. نیکی کریمی که از ابتدای دهه ی هفتاد تبدیل به ستاره و اولین ستاره ی زن بعد از انقلاب شده بود و هدیه تهرانی که از اواسط این دهه، نام خود را مطرح کرد و به ستاره ی زن اول سینمای ایران، تبدیل شد.

در مردان اما محمدرضا فروتن هم کم کم خودی نشان داد و جایگاه رفیعی برای خود به دست آورد و فریبرز عرب نیا هم نه به عنوان ستاره ی گیشه، بلکه به عنوان ستاره ای معتبر برای ایفای نقش های مهم، تثبیت شد. از آن رو البته در دهه ی 60 و حدودی هفتاد، بودند ستارگانی در زنان مانند فاطمه معتمد آریا و سوسن تسلیمی(یکی از بهترین بازیگر های تاریخ سینمای ایران)، که آنها هم جایگاه رفیعی به دست آوردند و ستاره هایی بودند از نوعی دیگر!

در دهه ی 80، اما شرایط تغییر کرد. نیکی کریمی که در دهه ی 70 ستاره ای به تمام معنا بود، کم کم رو به افول گذاشت و افولش نه فقط از حیث جایگاه مردمی، بلکه از حیث هنری نیز به شدت قابل رویت بود. بازی در فیلم های ضعیف و سطحی و اکثرا در نقش های بسیار ضعیف و عجیب و بازی های عموما متوسط و گاهی ضعیف از او در این نقشها، نیکی کریمی را کم کم از صحنه خارج کرد. تا جایی که آخرین فیلم های اکران شده از او، دو اثر ماقبل سینما با نامهای شام عروسی و زن دوم هستند که نقش و بازی نیکی کریمی در هر دوی این آثار بسیار تاسف برانگیز است. این رویه عملا نیکی کریمی را مدتهاست که از جایگاه یک ستاره ی معتبر و مردمی به دور کرده. چیزی که به عینه قابل مشاهده است. شاید او به زعم خودش دیگر به دنبال فیلمسازیست، ولی این نمی تواند ارتباطی داشته باشد به انتخاب ها و بازیهای عجیب و غریب او. فیلمساز و بازیگری که حرفهای روشنفکرانه می زند، فیلم زن ها فرشته اند را در نوبت اکران دارد و می خواهد در اثری با نام "دو خواهر" از همین جنس آثار بازی کند.!!!مشخص نیست که نیکی کریمی به چه مسیری می رود. یاد سارا و پری و دو زن و نیمه ی پنهان و حتی واکنش پنجم به خیر(آثار مثلا فمنیستی تهمینه میلانی، تجربه های خوبی برای نیکی کریمی بودند!)

از طرفی هدیه تهرانی تا اواسط دهه ی 80، تنها ستاره ی زن سینمای ایران بود و از آن موقع بود که واژه ای جدید تعبیر کرد و آن هم واژه ی "سوپر استار" بود که کلی با ستاره تفاوت دارد.(رضا کیانیان، استاد بازیگری هم یک ستاره است. ولی معنای سوپر استار، چیز دیگریست!)

هدیه تهرانی از یک سو در زنان و محمدرضا گلزار از یک سو در مردان، تبدیل به سوپر استارهای سینمای ما شدند.

هدیه تهرانی که با بازی در آثاری چون قرمز و شوکران، تواناییهای بالایش را نشان داده بود، در دهه ی هشتاد، همان مسیری را می رفت که نیکی کریمی می رفت. البته کمی زودتر از او. بازیهای متوسط در آثار متوسط و ضعیفی چون آبی، دنیا و... ، از اعتبار هنری او نیز کاست. اما گیشه قالب اکثریت فیلم های او با رونق همراه بودند و او همچنان جایگاه مردمی رفیعی داشت. تهرانی آخرین درخشش در فیلم شاهکار و بسیار خوب چهار شنبه سوری(اصغر فرهادی) بود که هم اعتبار هنری دیگری برایش به ارمغان آورد و بازی ماندگار دیگری از او بر جای ماند و هم این فیلم در گیشه با اقبال بسیار خوب مخاطبان روبه رو شد. و تهرانی، عملا با یک تیر دو نشان زد. ولی چه کسی فکرش را می کرد که این درخشش همه جانبه، آغازی برای خاموشی این ستاره باشد؟

سه فیلم تهرانی با نامهای نیوه مانگ، شبانه و آبادان، به توقیف وزارت ارشاد در آمدند. فیلم نسل جادویی به دلایل نامعلومی به اکران در نیامد.. تهرانی خود به سمت تئاتر و فعالیت های پشت دوربین و گوناگون کشیده شد و پیشنهادهای متفاوت سینمایی را به دلایل مختلف و گاهی از روی تکبر، رد کرد. و اینگونه سوپر استار سینمای ایران، بیشتر و بیشتر از سینما به دور اقتاد.

به این ترتیب بود که سینمای ایران دو سوپر استار زن گذشته ی خود را از دست داد. نیکی کریمی که علی رغم حضورش در سینما، ولی مدتهاست که از جایگاه یک سوپر استار معتبر خارج شده و هدیه تهرانی که هم هدف های دیگرش و هم کم کاریش و هم توقیف آثارش، مدتهاست که او را از جایگاه یک سوپر استار به دور کرده و ورود نسل جدید ستارگان به سینما، جایگاه او را چند وقتی است که از او گرفته.

سوپر استارهای زن سینمای ایران، البته محدود به این دو بازیگر نبود. بازیگری چون میترا حجار که او هم از اواسط دهه ی هفتاد توانست بدرخشد و تواناییهای خود را هم نشان بدهد، چندین سالی جایگاه بسیار رفیع و معتبری به عنوان ستاره داشت و در آثاری چون سگ کشی(بهرام بیضایی) توانست بازیهای ماندگاری از خود نشان بدهد. ولی او هم در دهه ی 80 همان مسیری را رفت که تهرانی و کریمی رفتند و حتی بدتر از آنها. فیلم ها و بازی های متوسط و ضعیف از طرفی و کم شدن علاقه ی مردم به طرز محسوسی به او از طرف دیگر، او را هم از جایگاه ستاره ای مردمی به دور کرد. تا جایی که بیشتر از 1 سال است که ایران را ترک کرده و با آن شرایط و اوضاع و عکسهایی که از او منتشر شد، بعید است که دیگر بتواند در سینمای ایران حضوری داشته باشد. حداقل به مانند جایگاهش در آن سالها!

در مردان اما شرایط متفاوت است. امین حیایی، بازیگر بسیار مستعد و توانا، سالها در نقشها و فیلم های کم اهمیت حضور داشت و به توفیق چندانی دست نیافت. اما با فیلم ملال آور مزاحم(سیروس الوند) تواانست تواناییهای بی نظیرش را نشان بدهد. کم کم هر چه بیشتر و بیشتر فرصت عرض اندام پیدا کرد. تا جایی که تواناییهای بی نظیرش در ارائه ی تیپ های گوناگون و بازیهای طنز، کشف شد و او به پای ثابت اینگونه آثار تبدیبل شد و بازیهای بسیار زیبا و خوب و مردم پسند او در فیلم های هر چند ضعیف، اما مردم پسند(شارلاتان، عروس فراری، عروس خوش قدم و...) و استقبال بسیار خوب مردم از اینگونه آثار، حیایی را تبدیل به یک سوپر استار به تمام معنا در سینمای ایران کرد. حیایی برای این جایگاهش زحمت بسیار کشید و تا کنون هم توانسته این جایگاه خود را حفظ کند. بگذریم که قدر خودش را نمی داند و بیش از حد از تواناییهایش در آثار بی ربط و تکراری، استفاده می کند. اما قدرت او در ارائه ی نقش های متفاوت و بازی در فیلم های درام و طنز، او را به یک ستاره ی کاملا حقیقی تبدیل کرده.

محمدرضا گلزار دیگر سوپر استار این دهه است که به وسیله ی ایرج قادری برای بازی در فیلمفارسی سام و نرگس به سینما آورده شد. گلزار و جایگاهش اما یادآور محمد علی فردین است. اینکه فردین به خاطر سیمای خوشش و بازی در فیلم های مردم پسند، تبدیل به چهره ای محبوب و یک سوپر استار شد، چیزی بود که در گلزار هم به عینه جلب توجه می کرد. بازیگری که تنها برای سیمای خوشش، چهره شد و کم کم با بازی در همان سبک فیلمهایی که مردم دوست دارند، خود را تبدیل به ستاره ای مردمی و گیشه ای کرد. شاید تنها تفاوت مرحوم فردین و گلزار این باشد که مرحوم فردین از لحاظ سطح بازیگری، به مراتب جایگاه والاتری از محمدرضا گلزار دارد.
گلزار با این شرایط، این جایگاه را به دست آورد و همچنان هم آن را دارد. جایگاهی که به خاطر نوع خاص به دست آمدنش، به مویی بند است و هر لحظه احتمال از کف رفتنش وجود دارد.

گلزار اما سوپر استاری است که در شاهکار بوتیک(حمید نعمت الله) بازی خوبی از خود نشان داد و در موقعی که هنوز تبدیل به چهره نشده بود، نشان داد که می تواند بازیگر خوبی باشد. ولی موفقیت تجاری فیلم ماقبل نقد زهر عسل که خود گلزار هم انتظارش را نداشت و تعاریف بسیار زیاد سیمای خوشش در بین توده ی مردم، این بازیگر را وارد دنیایی کرد که هیچ وقت نتوانسته از آن خارج شود. بازی در فیلمهای ضعیف و تجاری، در نقش های تکراری و کلیشه ای و ساده و ارائه ی بازیهای تماما ضعیف. این چیزیست که گلزار از زمان زهر عسل درگیرش است و به آن راضیست و عملا به نظر می رسد که تنها هدفش از حضور در سینما و هنر، همین است و بی میلیش برای قبول کردن پیشنهاد ها و ریسک های کارگردانان بزرگ(خواسته) خود گواهی بر این ادعاست.

گلزار اما جایگاهش بر همین مموال است و به همین دلیل بر خلاف ستاره هایی چون نیکی کریمی و هدیه تهرانی، نمی توان او را به خاطر برهه ی خاصی سرزنش کرد.

از سویی دیگر، در اواخر دهه ی هفتاد، بازیگری پدید آمد با نام بهرام رادان که در اولین حضور سینماییش، تنها زرشک زرین تاریخ سینمای ایران را برای بازی در فیلم شور عشق به دست آورد.

رادان با دارا بودن چهره و فیزیک مناسب وارد سینما شد. ولی هدفش در سینما چیز دیگری بود و با تلاش برای ایفای نقش های متفاوت و سخت در فیلم های متفاوت، سعی بر تبدیل شدن به ستاره ای معتبر از لحاظ ارزش بازیگری کرد. رادان کم کم محبوبیت بسیاری به دست آورد و شاید اگر همواره نظرسنجی هایی برای به دست آوردن محبوبیت بازیگران مرد جوان سینمای ایران انجام شود، او بتواند جزو سه نفر اول باشد. ولی با این تفاسیر، هیچ گاه فیلم های او در گیشه، توفیق قابل توجهی به دست نیاورده اند و جایگاه او را به عنوان یک سوپر استار حقیقی، به شدت دچار تردید کرده اند.

این مشکل البته به انتخاب های رادان باز می گردد. عدم برقراری تعادل بین ارائه ی نقش های هنری و گیشه و عدم برقراری تعادل بین بازی در فیلم هنری و با مضمون خاص و بازی در فیلم های مردم پسند، باعث شده است که رادان علی رغم محبوبیت بالا، ولی فیلم های پر فروش نداشته باشد. البته شاید شاهکار سنتوری، با اکرانش به جز اعتبار هنری، گیشه را هم برای رادان به دست می آورد.

رادان با حضور در فیلم های نه چندان مردم پسندی چون 4 انگشتی، علی رغم بازیهای خوبش، ولی نمی تواند در گیشه موفق باشد و این همان نیاز برقراری تعادل بین ایفای نقش در فیلم های با مضمون خاص و فیلم های مردم پسند را بالا می برد. تا بازیگر بتواند در کنار هم ، هم اعتبار هنریش را حفظ کند و هم جایگاه مردمی خوبی نیز بدست بیاورد و گیشه ی فیلمهایش هم با استقبال مواجه شوند. در واقع در سینمای ایران، سبک و نوع فیلم برای مردم، مهمتر از بازیگرانش است.

رادان اما از محبوبترین بازیگران سینمای ماست که روز به روز از این حیث دارد جایگاه والاتری به دست می آورد و اگر کمی در ایفای نقش هایش تعادل ایجاد کند، می تواند به موفقیت های بیشتری نیز دست پیدا کند.

در کل، سینمای ایران اگر چه از لحاظ مالی زیاد در شرایط خوبی نیست و تعداد ستاره های مردمیش بسیار بسیار کم است، ولی در بین هنرمندان مرد، در حال حاظر محمدرضا گلزار و امین حیایی تبدیل به ستارهای مردمی اول شده اند که در گیشه نیز موفق هستند. البته بخشی از این موفقیت باز می گردد به همان حضور در فیلم های مردم پسند و گاهی بسیار سطحی. البته حیایی با توجه به شرایطش و تواناییهایش، به نظر می رسد جایگاه ماندگاری از این حیث داشته باشد.

از طرفی در زنان، حالا فقدان ستاره ای مردمی و به تمام معنا، احساس می شد. بعد از حذف میترا حجار و خاموشی چندین ساله ی نیکی کریمی و دوری چند ساله ی هدیه تهرانی که بعید است دیگر هیچ وقت آن جایگاه را به دست بیاورد، سینمای ایران بدجوری ستاره هایی توانا و سوپر استارهایی در میان هنرمندان زن سینما را طلب می کند.

از این بخش یادداشت، قصد تحلیل این اوضاع و شرایط هنرمندان زن جوان سینمایمان را دارم :

خوشبختانه نسلی در میان هنرمندان زن سینمای ایران شکل گرفته که همگی بازیگران توانا و بسیار خوبی هستند و هر کدام قابلیت های زیادی برای تبدیل شدن به یک ستاره دارند که به ترتیب به آنها می پردازیم :

پگاه آهنگرانی

پگاه آهنگرانی شاید کم فروغ ترین عضو این نسل باشد. دختر منیزه حکمت، کارگردان فیلم خوب "زندان زنان".

پگاه آهنگرانی بعد از بازی خوب در فیلم دختری با کفشهای کتانی، کمتر توانسته خودی نشان دهد. در فیلم زندان زنان، موفق شد بازی بسیار خوبی از خود نشان دهد و این شاید تنها درخشش او باشد. بعد از آن پگاه آهنگرانی یک بازی معمولی در فیلم خوب مکس(سامان مقدم) کرد که هیچ موفقیتی برایش نداشت. کارنامه ی بازیگری پگاه به قدری سبک است که به سرعت می توان از کنارش گذشت.

پگاه طی این سالهای حضورش در سینما، کمتر توانسته به جایگاه والایی از لحاظ اعتبار هنری دست یابد و از لحاظ به دست آوردن محبوبیت در بین توده ی مردم، عملا هیچ گونه جایگاهی ندارد. پگاه سال 86، سال بسیار بدی را هم پشت سر گذاشت. ایفای نقش در دو اثر ما قبل سینما و ما قبل نقد خواب زمستانی(سیامک شایقی) و آتش سبز(محمدرضا اصلانی) و بازی ضعیف و تصنعیش در خواب زمستانی و بازی متوسطش در آتش سبز عملا او را از حیث اعتبار بازیگری نیز زیر سوال برد و این آثار حتی قادر نیستند تا برای او جایگاه مردمی نیز به دست آورند. پگاه البته بازیگری با استعداد است که این را در زندان زنان نشان داده. ولی تا کنون نتوانسته آنچنان که باید و شاید موفق باشد و نمی توان روی او برای تبدیل شدن به ستاره ای مردمی و معتبر، حسابی باز کرد. به خصوص چون از لحاظ فیزیکی و نوع ارتباط برقرار کردن مخاطب با بازیها و حرکات صورتش، در حد مناسبی برای تبدیل شدن به یک ستاره ی مردمی، نیست.

ترانه علیدوستی

ترانه علیدوستی اما بازیگریست بسیار توانا و قدرتمند. همان نقش آفرینی نخستش در شاهکار من ترانه 15 سال دارم، به قدری دیدنی و کم نقص بود که جایگاه او را به عنوان بازیگری توانا و آینده دار، تثبیت کرد. ترانه ی گزیده کار، بعد از ایفای نقش در این فیلم در سال هشتاد، تنها سه نقش آفرینی دیگر دارد. بازی در فیلم خوب شهر زیبا و چهارشنبه سوری که در هر دوی آنها و به خصوص شهر زیبا، بازی بسیار خوبی از خود به نمایش گذاشت و اعتبار هنری بالایی برای خودش دست و پا کرد. به خصوص اینکه برای این دو فیلم هم کاندید کسب سیمرغ بلورین شد. اما هیچ کدام از این آثار به دلیل نوع خاصشان و نوع نقش و بازی ترانه و فیزیک او، نتوانسته اند محبوبیت زیادی برایش در بین توده ی مردم دست و پا کنند.

آخرین نقش آفرینی ترانه، در فیلم کنعان(مانی حقیقی) است که باز هم شاهد بازی بسیار خوب ترانه هستیم. و بازی او در این فیلم، اگر چه همراه با برخی انتقادها بوده، ولی مهر تاییدی بر تواناییهای بالای او در بازیگریست. ترانه از این حیث جایگاه والایی دارد. ولی نوع انتخاب های ترانه و تنها بازی در فیلم های نه چندان عوام پسند و کاراکترهایی خاص و عدم شیرینی و طراوت خاص در این نوع نقشها و بازیهایش، او را از جایگاه مردمی بالا، به دور کرده. بازیگری می تواند تبدیل به ستاره و سوپر استاری شود که هم اعتبار هنری بالایی داشته باشد و هم جایگاه مردمی والا، که بتواند به جز ارائه ی بازیهای عالی، تعادلی بین بازی در فیلم های مردم پسند و بازی در فیلم های هنری و خاص ایجاد کند. هم چنین تعادلی بین ایفای کاراکترهای مردم پسند و ایفای کاراکترهای با ويژگیهای خاص و هنری و خود بازیگر نیز باید از حیث فیزیکی و ارتباط برقرار کردن حرکات و میمیک صورتش با مخاطب در حد بالایی باشد، و این چیزهاییست که ترانه علیدوستی، بنا بر همان توضیحات بالا، کمتر دارای آنهاست و با این شرایط، نمی توان جایگاه یک سوپر استار را برای او متصور بود و می توان او را همواره تنها، ستاره ای از لحاظ بازیگری در سینما دانست. البته در این بین باید گزیده کار بودن او را هم لحاظ کرد.

باران کوثری

باران کوثری نیز یکی دیگر از بازیگران زن توانای این نسل است. باران کوثری توانسته تواناییهایش را در فیلم خوب خون بازی ساخته ی رخشان بنی اعتماد و سریال صاحبدلان و همچنین فیلم دایره زنگی نشان دهد. باران شاید از حیث اعتبار هنری و سینمایی از ترانه علیدوستی، جایگاه کمتری داشته باشد، ولی از لحاظ محبوبیت مردمی و دارا بودن اله مان های تبدیل شدن به ستاره ای مردمی، به مراتب در سطوح بالاتری قرار می گیرد. باران کوثری این هوش را داشته تا بین بازی در فیلم های هنری و خاص و بازی در فیلم های مردم پسند و ایفای کاراکترهای گوناگون، توازن برقرار کند(هر چند که فیلم خاص و هنری و فیلم مردم پسند هم، خوب و بد دارند.)

باران توانسته از حیث هنری، اعتباری برای خود دست و پا کند و با یک دقت خوب و تحقیق و مشاهده می توان پی برد که او در دهه ی هشتاد سینمای ایران آرام آرام شروع کرده و حالا از لحاظ محبوبیت در بین توده ی مردم، جایگاه خوبی دارد و این باز هم به خاطر تیزهوشیش در ایجاد توازن در ایفای نقش هایش در فیلم های گوناگون بوده است و همچنین خود باران کوثری از لحاظ فیزیکی و ظاهری نیز این قابلیت را دارا می باشد. باران هنوز با جایگاه یک سوپر استار که بازیگری چون هدیه تهرانی سالها آن را دارا بود، فاصله دارد. ولی همین جایگاه خوب کنونی اش، می تواند کورسو امیدهایی را به وجود آورد که او در آینده، تبدیل به یک ستاره ی بزرگ خوب مردمی و معتبر بشود.

گلشیفته فراهانی

اما دیگر بازیگر توانای این نسل، گلشیفته فراهانی است. وقتی که الان می نشینیم و میمچه کوچولوی باغ دماوند را در درخت گلابی می بینیم که چطور محمود نوجوان را دیوانه ی خود می کند، به این فکر می کنیم که اگر ما هم جای محمود بودیم، عاشق "میم" می شدیم. شاید گلشیفته فراهانی وقتی که در یکی از برترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران و یکی از بهترین عاشقانه های تاریخ سینمایمان(بهترینشان؟!) بازی ماندگاری کرد و کاراکتر میم را به تاریخ فرستاد و سیمرغ بخش بین الملل جشنواره را در 14 سالگی گرفت، تصور می شد که او خودش بوده و مانند خیلی دیگر از بازیگران نوجوان که گه گاهی درخششی دارند، زود به دست فراموشی سپرده شود. ولی کمتر کسی بود که تصورش را کند که او در آینده ای نزدیک، تبدیل به یکی از برگ برنده های سینمای ایران و به قول هوشنگ گلمکانی، دختر شیرین سینمای ایران شود.

گلشیفته بعد از درخت گلابی، سه سال غایب بود و بعد از دو تجربه ی ناموفق در زمانه و هفت پرده، با بوتیک و اشک سرما، خیلی از آن تصورات گذشته را بر هم زد. دو نقش آفرینی ماندگار که جزو برترین بازیهای تاریخ سینمای ایران محسوب می شوند، توسط یک دختر 18 ساله، همه را سر وجد آورده بود و ورود بازیگر بزرگ دیگری را وعده می داد. این نقش آفرینی ها البته برای گلشیفته تنها اعتبار بالای هنری به ارمغان آورده بود و نتوانسه بود محبوبیتی برای او دست و پا کند. هر چند که شیرینی بیان و رفتار و نقش در هر دو نقش آفرینی او، قابل مشاهده بود.

اما بازی در میم مثل مادر همه چیز را همزمان برای او داشت. بازی عجیب استثنایی و فوق العاده و ماندگار او در میم مثل مادر، به قدری وجدانگیز بود که جایگاه و اعتبار هنری دست نیافتنی ای برایش دست و پا کرد. از طرفی اما تمام رفتارها، حرکت ها و میمیک صورت و نحوه ی ادای کلمات در میم مثل مادر توسط او به قدری زیبا و دلنشین بود که در کنار بازی متحیر کننده اش، توانست خیل هوادار بی شماری برایش به وجود آورد. میم مثل مادر اعتبار و محبوبیتی همه جانبه و شاید تکرار ناشدنی برای گلشیفته فراهانی بود. گلشیفته اما این هوش را داشته تا بتواند در کنار هم، هم اعتبار هنریش را داشته باشد و هم محبوبیتی بالا در بین مردم به دست بیاورد. و به همین دلیل در نقش آفرینی ها و انتخاب فیلمهایش، دقت ویژه ای داشته و طبق همان فاکتورهایی که بیان شد، با حفظ تعادل بین بازی در فیلم های هنری و بازی در فیلم های مردم پسند و ایفای انواع کاراکترهای گوناگون، توانسته همزمان، هر دوی اعتبار هنری و محبوبیت را یکجا در حد بالایی داشته باشد.

اینها خود در کنار شرایط و فیزیک خاص گلشیفته، چهره ی شیرین و دوست داشتنیش، صدای دلنشین و زیبا، میمیک صورت خوب و حرکت های مناسب و دلنشین دستهایش، عامل دیگری در محبوبیت بالای گلشیفته فراهانی است و اینهاست که او را در فاصله ی زمانی چند ساله، تبدیل به محبوبترین بازیگر زن حال حاضر ایران کرده و به نسبت دیگر هم نسلان و بازیگران جوان، فاکتورهای بیشتری برای تبدیل شدن به یک سوپر استار را دارد. او هم اکنون محبوبیت بی نظیری دارد و این در میزان آراهای مردمی، استقبال مردم در زمان پخش تیتراژ فیلمهایش و دیدن نام او و... و عملا بازتاب های گوناگون از او و نقش آفرینی هایش، قابل مشاهده است.و باز هم تاکید می شود که اینها به جز هنر بازیگری فوق العاده ی خودش و داشتن فیزیک و شرایط مناسب یک سوپر استار، مرتبط می شود به تیزهوشی خودش. برای مثال بازی در فیلمی چون همیشه پای یک زن در میان است. که هم باعث ارتباط برقرار کردن او با مردم و حضور در فیلم هایی که آنان دوست دارند، می شود و هم بازی بسیار خوب دیگری از او بر جای می ماند و تواناییهایش در طنز نیز نمایان می شود.

گلشیفته هم اکنون در جایگاه یک ستاره ی بازیگریست و باید منتظر اکران فیلم های همیشه پای یک زن.... و دیوار و فیلم های آینده ی او و میزان استقبال مردم از آنها و نظرات سایر کارشناسان ماند، تا آن موقع بتوان با قاطعیت او را سوپراستار سینمای ایران نامید یا نه.

اما چیزی که عیان است، این است که توانایی بازیگری او به عقیده ی اکثریت، به نسبت سوپر استارهای گذشته ی سینمای ایران، یعنی نیکی کریمی و هدیه تهرانی، به مراتب در سطوح بالاتری ارزیابی می شود. حال شاید نخستین سوپر استار نسل جدید بازیگران زن سینمای ایران، گلشیفته فراهانی باشد که طبق تمام نوشته های بالا، تا حدود زیادی به این امر دست یافته.

اما اندکی دیگر به بازیگران سر شناس زن می پردازیم :

الناز شاکر دوست

در مورد الناز شاکر دوست باید گفت که او از لحاظ سطح بازیگری هیچ گاه فراتر از متوسط نبوده. درست است که چهار سال است که فعالیت در سینما را شروع کرده و استارتش هم با بازی تقریبا قابل قبولش در فیلم اعصاب خورد کنی چون گل یخ بوده، ولی نقش آفرینی های او هیچ گاه فراتر از متوسط نرفته و عموما هم در آثار تجاری و عوام پسند سطحی حاضر شده است.

شاکر دوست البته سال 86، در دو فیلم باد در علفزار می پیچد و در میان ابرها حاضر شد که عملا یک کار فریب دهنده بود تا به نوعی خود و یا مخاطبان را فریب دهد که تنها،بازیگر فیلم های عوام پسند و نقش های سطحی نیست و بتواند در جشنواره نیز موفقیتی کسب کند. ولی این از همان اشتباهات بزرگ بود. و بازیهای او در قالب نقش های خاص در این دو اثر، نه تنها چیزی فراتر از بازیهای متوسط نبود و نظری را جلب نکرد و اعتباری برای او دست و پا نکرد، بلکه او را حتی از عامه ی مردم نیز به دور کرد. در واقع شاکر دوست با این دو فیلم، هم اعتباری به دست نیاورد و هم نتوانست محبوبیتی برای خود دست و پا کند. با این تفاسیر، شاکر دوست که جزو بازیگران نسل سوم و تازه نفس سینماست، اما هیچ گاه بازیش جدی گرفته نشده و از لحاظ جایگاه مردمی هم جایگاه قابل ذکری ندارد.

مهناز افشار

از سویی مهناز افشار که او هم در اواخر دهه ی 70 به همراه بهرام رادان با فیلم شورعشق که تنها زرشک زرین تاریخ سینمای ایران را تصاحب کرد، پا به سینما گذاشت، ابتدا حضوری ضعیف و متوسط در آثاری پیش پا افتاده داشت. ولی او هم به مانند محمدرضا گلزار با فیلم زهر عسل بود که نامش مطرح شد. در آن فیلم، تقلیدهای عجیب او در مقابل دوربین عکاسی از حرکات و اداهای فائقه آتشین و به کار بردن کلمات تحمیل کننده، خیلی زود، نام او را سر زبانها انداخت.

مهناز افشار هم به مانند الناز شاکر دوست، هیچ گاه از لحاظ بازیگری جدی گرفته نشده است. و این خود برمی گردد به ماهیت نقش آفرینی های او. چون مهناز افشار به معنی تمام "فیلم بازی می کند". بازیگری یعنی نقش و زندگی ای را بازی کردن. گاهی آن را طوری بازی می کنیم که مخاطب کاملا متوجه می شود که دارد یک فیلم می بیند و به دور از دنیای واقعی است. در واقع بازی بازیگر اگر چه شاید در ظاهر جذاب باشد، ولی نمی تواند مخاطب را به یاد زندگی واقعی بیندازد. چون فاقد ریزه کاریهای لازم و تکنیک کافی است. و این چیزیست که در بازی مهناز افشار کاملا مشهود است و این نقش آفرینی های تماما در فیلمهای سطحی و تجاری و عامه پسند، بیشتر نشان دهنده ی خاصیت بازیهای اوست. چون کارکردش بیشتر در همین سبک فیلمهاست.

افشار اگر چه از لحاظ جایگاه هنری، جایگاه خوبی ندارد، ولی شاید می توانست مانند محمدرضا گلزار، تنها، ستاره ای پولساز و مردمی باشد. ولی برخلاف عقیده ی برخی، او را یک ستاره ی مردمی و سوپر استار صرف هم نمی دانم. علت اینجاست که مهناز افشار بازیگریست که تعداد زیادی فیلم مشسترک با گلزار دارد. از طرفی تمامی فیلمهایی که او بدون حضور گلزار در آنها بوده، شکست تجاری خورده اند. فیلم هایی مانند سالاد فصل، محاکمه، رئیس و... و شاید شکست تجاری فیلم انعکاس هم قابل پیشبینی باشد.

فیلم هایی که افشار در آنها با گلزار همبازی بوده، البته تمامش فیلم تجاری و عوام پسند و کمدی دختر پسری هستند. شاید باید بخش عمده ی فروش های آنها را بر میزان عوام پسندیشان و بخش دیگر را بر حضور محمدرضا گلزار و گاهی امین حیایی در آنها دانست. شاید اگر به جای مهناز افشار یک نابازیگر هم در فیلم کلاغ پر در مقابل گلزار می بود، آن فیلم، همانقدر فروش می کرد. در واقع علت این ادعاها، به جز دلایل بالا، عقب بودن همیشگی مهناز افشار با اختلاف فاحش از دیگر بازیگران نسل سوم که دو تای مهمترشان هم در بالا بهشان اشاره ی بیشتر شد، در آرای مردمی است. همچنین استقبال کم مردم از او و نامش در زمان تماشای فیلم و همچنین در محافل سینمایی.

به هر حال عده ای هستند که او را در نبود هدیه تهرانی تنها سوپر استار زن ایران تصور می کردند که به عقیده ی نگارنده، این صحبت از پایه خراب است. تهرانی زمانی که سوپر استار ایران بود، به تنهایی تاثیر زیادی بر فروش یک فیلم در گیشه داشت و در تمام آراهای مردمی هم همیشه در جایگاه والایی بود. ولی اینها تمام چیزهاییست که مهناز افشار فاقد آنهاست.

به همین دلیل اگر ترانه علیدوستی که فقط بازیگر بسیار توانا و قدرتمندی است و ستاره ای در عرصه ی بازیگریست را کنار بگذاریم، در بین بازیگران زن حال حاضر سینمای ایران، تنها گلشیفته فراهانی و باران کوثری هستند که هم از حیث قدرت بازیگری و هم از حیث شرایط و میزان محبوبیت، توانایی سوپر استار بودن را دارند و طبق همان یادداشتهای بالا، بیشتر از همه، گلشیفته فراهانی که جایگاه بسیار رفیعی از تمام لحاظ به دست آورده و باید منتظر دور جدید اکران فیلم هایش در اکران عمومی و جشنواره باقی ماند.

حال به آغاز نوشته ام باز می گردم و علت اینکه چرا با آن نوشته ی ماهنامه ی از ریخت افتاده ی فیلم، مخالفم.

ماهنامه ی فیلم در آن مطلب، دو عامل 1) حضور محمدرضا گلزار و امین حیایی 2) کمدی بودن را عامل فروش یک فیلم می دانست.

سینمای ایران، سینماییست که ستاره ها و سوپر استارها، تاثیر کوچکی در موفقیت و فروش یک فیلم دارند و عامل بزرگتر، خوب بودن یک فیلم و میزان عوام پسندیش و جذابیت داستانش برای مردم است. به همین دلیل است که فیلمی چون کلاغ پر که محمدرضا گلزار را در کنار زوجش مهناز افشار دارد، با وجود اینکه فیلمی عوام پسند و تجاری است، ولی در گیشه به فروشی معادل 380 میلیون دست می یابد. حال از طرفی فیلمی چون توفیق اجباری که همان گلزار را دارد، فروشش مرز یک میلیارد را رد می کند. علت چیست؟ مگر محمدرضا گلزار در هر دو اثر حضور ندارد؟ جواب مشخص است. کلاغ پر یک فیلم عوام پسند بسیار ضعیف است که میزان جنبه ی سرگرم کننده و جذابیتش برای عوام، بسیار کم است و هر کدام بعد از یکبار دیدن آن، دلسرد می شوند. حالا فیلمی چون توفیق اجباری که اگر چه آن هم فیلم ضعیفی است، ولی میزان جاذبه و جنبه ی سرگرم کنندگی اش در حد بسیار بالاییست و با آن شوخی ها و لودگیهای رضا عطاران، مخاطب عام را بسیار راضی می کند و مشتاق دیدن مجدد آن. یا همان مثال فیلم های مجنون لیلی و دایره زنگی. هر دو فیلمهای عوام پسند و تجاری ای هستند. در مجنون لیلی محمدرضا گلزار هم حضور دارد و مانند دایره زنگی، اثر پر بازیگری هم هست. ولی این فیلم میزان جذابیت و جنبه ی سرگرم کننده اش به نسبت دایره زنگی، به مراتب کمتر است. دایره زنگی یک فیلم تجاری ای است که به جز قدرت جذب بالای مخاطب، فیلم خوبی هم است. و این همان چیزیست که مجنون لیلی فاقد آن است.

به همین دلیل این فیلم در گیشه، شکست بدی در مقابل دایره زنگی می خورد. به همین دلیل هم هست که به عقیده ی من، اصلا بحث حضور سوپر استارها و ستارگان، فقط برای مقداری افزایش فروش است و عامل بسیار بزرگتر، نوع و سبک فیلم و میزان عوام پسندیش است.

ماهنامه ی فیلم که مدتهاست مطالبش به حد آماتوری نزول یافته، می نویسد عامل پر فروش شدن فیلم ها، حضور صرف امین حیایی و محمدرضا گلزار است. شاید یادشان رفته که برای باز هم مثال، فیلم سنگ کاغذ قیچی، با حضور حیایی، یک شکست تجاری بسیار بد خورد. مثالها بسیار زیاد هستند.

به همین دلیل به عقیده ی من عامل فروش فیلمها در سینمای ایران، دو دسته هستند . دسته اصلی و عامل بسیار مهم تر :

1) کمدی بودن و دختر پسری بودن اثر و در کل زیاد بودن میزان جاذبه و سرگرمیشان برای مخاطب عام

2) حضور ستارگان و سوپر استارها در فیلم ها.

که خوب اگر این سوپر استارها در همان آثار شماره یک حضور داشته باشند، فیلم خود به خود پر فروش خواهد بود و آنها فقط تاثیر کوچکی بر میزان فروش فیلم خواهند داشت. اگر هم این سوپر استارها و ستارگان در آثاری نه چندان مردم پسند حضور داشته باشند، آن آثار به توفیق قابل توجهی در گیشه دست نخواهند یافت و فقط به لطف حضور آن ستارگان، اندکی فروش بیشتری خواهند کرد.

اگر اکثر فیلم های مثلا محمدرضا گلزار در گیشه موفق هستند، به این علت است که تمامی آثار او جزو آن دسته ی شماره ی یک هستند.

با تمام این تفاسیر، ستاره ها و سوپر استارها، چه زیاد و چه کم، تاثیری بر میزان فروش فیلم ها دارند و این میزان، بسته به مقدار محبوبیت آن ستاره، متفاوت است.

به هر حال هدف این یادداشت، مروری بر چگونگی حضور ستاره ها و سوپر استارها از قبل از انقلاب تا کنون، بررسی فعایت ستاره ها و فراز و فرودهایشان، بررسی دوران های مختلف در سینمای ایران، و بررسی نسل سوم بازیگران زن جوان سینما و تحلیل هر کدام و توانایی تبدیل به ستاره ی مردمی شدن در آنها بود.

[+] نوشته شده توسط نگارنده | در دوشنبه شانزدهم اردیبهشت 1387 | در 19:38 | |

1) افتتاح وب گروه طرفداران گلشیفته فراهانی 2) چند یادداشت

افتتاح وب گروه طرفداران گلشیفته فراهانی :

یکی از دغدغه های همیشگی من، این بوده که طرفداران تمام بازیگران، به شایستگی و درستی از آنها حمایت بکنند. در همین راستا، همواره دوست داشته ام که طرفداران گلشیفته فراهانی هم، با قدرت از او حمایت کنند و بینشان اتحاد و هماهنگی خوبی باشد.

به شخصه در این وبلاگ همیشه سعیم بر این بوده که بتوانم به درستی و به گونه ای که در خور جایگاه گلشیفته فراهانی باشد، از او حمایت کنم. نمی دانم که تا چه میزان، موفق بوده ام. از آنجایی که تا چند وقت دیگر، درگیر سایت سینمای نو هستیم و بعد از آن، شاید به ندرت بتوانم به این وبلاگ برسم، برای همین، تصمیم گرفتم تا آخرین سعی و تلاشم را در زمینه ی حمایت از گلشیفته فراهانی انجام دهم. لذا به همراه سعید حسینی، تصمیم به ایجاد وب و گروه طرفداران گلشیفته فراهانی گرفتیم. از آنجایی که هیچ کداممان، تن به کار سطحی نمی دهیم، تصمیم گرفتیم تا وبی ایجاد کنیم، پر بار و قدرتمند و شایسته. در این راستا، چند تن دیگر از دوستان خوبمان، از جمله حمیدرضا داوودی و مهدی برازنده هم ما را یاری دادند.

از چندین روز قبل، فعالیت برای ایجاد این وب و گروه آغاز شد و به شخصه تا چندین روز از فعالیتهای دیگر، دور ماندم. به لطف خدا، وب گروه طرفداران گلشیفته فراهانی، از امروز آغاز به کار می کند. وبی که پیش رو دارید، وبی است که حاصل زحمات چندین و چند ساعته ی ماست. وبیست که با جان و دل برایش زحمت کشیده شده است تا بتوانیم سربلند باشیم.

این وب دارای بزرگترین و کاملترین آرشیو تمام عکسهای گلشیفته فراهانی است و تعداد زیادیشان عکسهای نادر و کمیابی هستند که اختصاصی این وب می باشند. که تمامش، حاصل زحمات شبانه روزی ماست و هواداران گلشیفته، به راحتی می توانند تمام عکسهای مورد نظر خود را، در آنجا پیدا کنند. این وب همچنین دارای بزرگترین آرشیو کامل ترانه ها و موسیقی های متن تمام فیلمهای گلشیفته فراهانی نیز هست. همچنین، آرشیو کامل تمام مصاحبه های گلشیفته فراهانی از ابتدا تا کنون. و همچنین تمامی اطلاعات و یادداشتی بر فیلم های آماده ی اکران گلشیفته. دیالوگ های برگزیده ی فیلمهای او. دانلود صحنه های اوج بازیگری او در فیلمهایش و....

این وب قرار نیست مثل تمام وبها باشد. این وب قرار است پایگاه اصلی طرفداران گلشیفته فراهانی باشد. قرار است فضایی صمیمی و دوستانه و شاد بر وب حکم فرما باشد و اقدام به عضو گیری شود تا با ایجاد یک گروه هوادار بزرگ، اقدام به کارهای متعددی، از جمله، ایجاد تجمعات، برگزاری بحث و تبادل نظر، گفتگو در مورد مسائل اخیر سینما و گلشیفته فراهانی و وب و....شود.

قرار هم نیست که من و سعید حسینی در این وب مدیریت و یا نویسندگی کنیم. هدف ما ایجاد اتحادی بین هواداران گلشیفته و حمایت قدرتمندانه تر از او بود. ما این وب را به یاری دوستان ایجاد کردیم و در روزهای اول هم کنارش هستیم و سپس وب را عملا به دست دیگر دوستان میسپاریم و می رویم دنبال مسائل دیگر این دوستان، به این قرارند :

حمید رضا داوودی - مهدی برازنده - مونا اسکندی - محمدامیر دلارام نژاد

این افراد، بعد از چند روز، کنترل کامل وب را در دست می گیرند و انشالله بتوانند فضای صمیمی و دوستانه ای را با یادداشتها و مطالب با این ویژگی(نه خیلی رسمی و جدی و نه کودکانه و سبک) ایجاد کنند.

وب هواداران گلشیفته فراهانی، رسما آغاز به کار کرده. بنده یادداشتهای کوتاهی برای پست جدید وبلاگ شخصی خود آماده کرده بودم که تصمیم گرفته شد تا این یادداشتها را همزمان با افتتاح آن وب، در آنجا قرار دهم تا به نوعی مطلب افتتاحیه ی آن باشد. لذا دوستانی که در وب بنده نظر میدادند، لطفا در آن وب، این یادداشتها را مطالعه کنند و نظر عزیزشان را بدهند.

در ضمن، از تمام دوستان و هواداران گلشیفته فراهانی هم می خواهم تا از این پس، این وبلاگ را به عنوان کانون اصلی هواداران گلشیفته بشناسند و بنده هم تنها این وبلاگ را به عنوان وب اصلی هواداران گلشیفته و گروه بزرگ هوادارانش، به رسمیت میشناسم.

از همه اتان هم می خواهم تا عضوی از آن وب و متعاقبا آن گروه شوید، تا بتوانید در کنار هم با ایجاد فضای سالم و صمیمی، بحث ها و گفتگو های خوبی کنید و بتوانید همه جانبه و پر قدرت، از گلشیفته فراهانی، حمایت کنید.

وبلاگ خود بنده هم فعلا به کار خودش ادامه می دهد.

چند یادداشت :

۱)چند روز قبل با خودم فکر می کردم که اگر بخواهم بهترین فیلمهای گلشیفته فراهانی را به ترتیب انتخاب کنم، چجور رده بندی می کنم. البته نه از لحاظ بازی گلشیفته. چون از اون لحاظ که تقریبا همه قبول دارند که میم مثل مادر و بوتیک و اشک سرما، بهترین بازیهای گلشیفته فراهانی و از بهترین بازیهای تاریخ سینمای ما هستند. به خصوص میم مثل مادر که بازی گلشیفته در آن، کلاس درس بازیگری خوبی برای همه هست.

من تقریبا برای رده بندی سطح فیلمهای گلشیفته، به این لیست پایین رسیدم و طبق عادت همیشگی ام، نمره دهی هم به آنها کرده ام. البته باید بگم که فیلمهایی که نمره ی یکسان دارند، دلیلی ندارد که ارزششان یکسان باشد. دلیل این بوده که اختلاف آنها در حد افزایش نمره نبوده. به همین دلیل بین فیلمهایی که یک نمره ی یکسان دارند، آنهایی که در رتبه بنده ی بالاترند، از نظر من فیلمهای بهتری هستند.

۱)درخت گلابی(سوپر شاهکار - آن ۴ ستاره +نیم)

۲)بوتیک(شاهکار)

۳)سنتوری(شاهکار)

۴)اشک سرما(خوب)

۵)میم مثل مادر(تقریبا خوب)

۶)ماهی ها عاشق می شوند(تقریبا خوب)

۷)دیوار (تقریبا خوب)

۸)همیشه پای یک زن در میان است(تقریبا خوب)

۹)به نام پدر (متوسط)

۱۰)گیس بریده(ضعیف)

۱۱)زمانه(ماقبل سینما و ماقبل نقد) ستاره ای به این فیلم تعلق نمی گیرد.

این رده بندی من بود. حالا نمی دونم شما چه نظراتی دارید. کسانی که دوست دارند، حتما نظرشون رو بگن.

این نکته رو هم باید بگم که من لیست رو بین این فیلمهایی که از گلشیفته فراهانی دیده ام، انتخاب کردم. فیلم نیوه مانگ که توقیف است و در جشنواره های متعدد دنیا جوایز زیادی گرفته و تحسین برانگیز شده هم مطمئنا" جزو بهترین فیلمها و بازی های گلشیفته است که چون آن را ندیده ام، در لیست، لحاظش نکردم.

سایر فیلمهای گلشیفته را هم که البته زیاد هم مطرح نیستند، ندیده ام.

۲)بد نیست نکته ی جالبی رو بیان کنم. حتما میدونید که میم مثل مادر در اکران سال 85، در تهران، فروشی بالغ بر 540 میلیون تومان داشت. حالا نکته ی جالب اینجاست. بلیط سینماها در سال 86، نسبت به سال 85، 30% افزایش قیمت داشته اند. حالا اگر بخواهیم میزان فروش میم مثل مادر رو به روز حساب کنیم تا در مقایسه با فیلم های اکران شده در این سالها، عدالت رعایت شود، می شود گفت که میم مثل مادر چیزی بالغ بر 680 میلیون تومان در سال 86 فروش داشته.(خیره کنندست. نه؟). بلیط سینماها در سال 87 هم افزایش قیمت داشته اند. حالا اگر باز هم فروش میم مثل مادر رو به روز کنیم، عددی در می آید نزدیک به 800 میلیون تومان.

حالا صحبت من اینه.

چیزی که عیان است، اینه که مردم ما عاشق فیلمهای به اصطلاح طنز هستند. حالا با هر محتوایی. بگذریم که اکثرشان زباله های سینمایی ای، بیش نیستند. در کنار این طنز ها، مردم عاشق فیلمهای سرخوشانه و دختر پسری و بسیار تجاری ای هستند که نیاز به گفتن این نیست که از چه بازیگرانی در این فیلم ها استفاده می شود.

مردم ما در این سالها کمتر به درام های اجتماعی توجه و علاقه داشته اند. به خصوص اگر تلخ هم باشند. حالا مسئله ای که در این بین به وجود میاد، این است که پس چطور میم مثل مادری که به جرات می توان گفت یکی از تلخ ترین فیلمهای تاریخ سینمای ماست و به طرز عجیبی مخاطب را تحت تاثیر شدید قرار می دهد، به یک فروش شاهکار دست پیدا می کند؟ مگر مردم ما از درام های اجتماعی فراری نبودند؟ پس چطور حالا یک فیلم سیاه، به یک چنین فروشی دست پیدا می کند؟

این همان چیزیست که ارزش کار زنده یاد ملاقلی پور را بالا می برد. ساخت ملودرامی تلخ، با رعایت تمام اصول حرفه ای گری و با خوش تکنیکی تمام، میم مثل مادر را به فیلمی تلخ و دوست داشتنی و عزیز بدل می کند.

میم مثل مادر این قدرت را داشت تا بر فیلم هندی های بی سر و ته و آبکی بچربد. این قدرت را داشته تا به کمدیهای تجاری و فیلمهای دختر پسری بچربد. پس این خیلی مهم است. میم مثل مادر از تمام جوانب فیلمبرداری و آهنگسازی و کارگردانی و طراحی صحنه و بازیگری و محتوایی، در بالاترین سطح سینمای ماست. همین باعث شد تا میم مثل مادر فیلمی خوش ساخت و خوش تکنیک شود و مورد پسند مردم طنز پسند ایران هم واقع شود. همینکه این فیلم متناسب با سال 87، معادل 800 میلیون فروش داشته و از طرفی می بینیم که فیلم تجاری و دختر پسری ای چون مجنون لیلی، بعید است به رقم فروش ۷۰۰ میلیون برسد، یا درام - کمدی شلوغ و تجاری دایره زنگی هم به نظر می رسد که همین به همان میزان میم مثل مادر فروش خواهد کرد، بیشتر باعث جلب توجه این موضوع می شود که به راستی در دهه ی 80 سینمای ایران، میم مثل مادر در میان انبوه و توده ی کمدیها و فیلمهای دختر پسری که سینمایمان را خفه کرده اند و فقط آنها فروش می کنند، توانسته تنها فیلمی باشد که این قانون نانوشته را بشکند و مردم را همه جانبه برای دیدن فیلمی ملودرام و تلخ ، به سینماها بکشاند.(البته چهارشنبه سوری هم تا حدودی به این امر دست یافت).

این همان چیزیست که خیلی ها درک نمی کنند و و موافقان فیلم هم از آن برای صحه گذاشتن بر ارزش های این فیلم، استفاده می کنند. البته در این بین، همه می دانیم که بازی فوق العاده و دوست داشتنی گلشیفته فراهانی در این فیلم، خود عامل دیگر فروش این فیلم است.

۳)زیاد دوست ندارم و کار خوبی هم نیست که بخواهیم بگوییم فلان بازیگر بهترین بازیگر است یا مثلا بگوییم گلشیفته فراهانی بهترین بازیگر نسل سوم است. به همین دلیل باید سعی کرد همیشه از پرداختن به این موضوعات صرف نظر کرد و من اصلا به آن نمی پردازم. اما در یک موضوعی دیگر، با یک بار مرور کارنامه ی بازیگری گلشیفته، به این نتیجه رسیدم که گلشیفته، با استعدادترین بازیگر نسل سوم سینمای ایران هست. حالا دلیلش رو در پایین مطرح می کنم.

گلشیفته در 14 سالگی در درخت گلابی بازی می کند. یکی از برترین کاراکترهای تاریخ سینمای ایران با نام "میم" رو ایفا می کند. درخت گلابی بدل به یکی از بزرگترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران می شود و همه متفق القول بخش بزرگی از این امر را ناشی از بازی خیره کننده ی بازیگر نقش "میم" می دانند که به فیلم طراوت می دهد. گلشیفته رکورد جالبی می زند و در 14 سالگی در بخش بین الملل جشنواره، سیمرغ می گیرد. این نشان از استعداد بی نظیر دختری 14 ساله دارد.

گلشیفته در 18و 19 سالگی در بوتیک و اشک سرما، دو نقش زمین تا آسمان متفاوت را بازی می کند و در هر دو بازی خیره کننده ای ارائه می دهد و دو تا از بهترین بازیهای تاریخ سینمای ایران رو به جای میگذارد. طوری که سینمای ایران در سال 83، با اکران این دو فیلم، فقط و فقط دست اوست. گلشیفته در فیلم افتضاح و بسیار بد گیس بریده بازی می کند. فیلمی افتضاح با کارگردانی فجیع که به راحتی می تواند هر بازیگری را به نابودی بکشاند. ولی گلشیفته با این شرایط فجیع، بازی خیلی خوبی از خودش بر جای میگذاره. این بیش از پیش استعداد و توانایی اون رو نشان میدهد. هر بازیگری تحت این شرایط، به راحتی می تواند به دام بازی ضعیف بیفتد. ولی او باز هم به این دام نمی افتد.

گلشیفته در سنتوری و در بخش های احساسی فیلم، همه جانبه مخاط را میخکوب می کند و سهم بزرگی در موفقیت یکی دیگر از فیلم های ماندگار سینمای ایران دارد.

گلشیفته ی 23 ساله در میم مثل مادر و در نقشی سخت که با سنش فاصله ی زیادی دارد و با یک اشتباه به نابودی کشیده می شود، یک کلاس درس بازیگری می گذارد و کل ایران را مات و مبهوت می کند. طوری که یکی از بازیهایی را ارائه می دهد که بیشترین درصد تحسینهای مردم و منتقدان را در سینمای بعد از انقلاب ایران دارد و در کل، چاره ای جز تحسین های فراوان نمی گذارد.

گلشیفته در همیشه پای یک زن... علی رغم فضای فانتزی و طنز فیلم که جا برای درخشش بازیگرن درام نمی گذارد، ولی به خوبی با شرایط اخت می شود و فضای کمیک و فانتزی اطراف را درک می کند و یک بازی طنز بسیار عالی و زیبا از خود نشان می دهد. گلشیفنه اینجا قدرت طنز خود را هم نشان می دهد. آن هم بعد از بازی در فیلم تلخی چون میم مثل مادر.

گلشیفته در دیوار، ایفا گر نقشی پر خطر و بسیار سخت است، اگر چه نتوانست به دلیل ضعف شخصیت پردازی فیلم و کاراکتر "ستاره" بازی شاهکاری ارائه دهد و خاطره ی کاراکتر شاهکار "اتی" و فیلم شاهکار "بوتیک" را زنده کند، ولی یک بازی خوب و روان از خود به نمایش گذاشت.

به جز خود بازیگری، گلشیفته استعداد و تواناییهای زیادی در دیگر حیطه ها دارد که در سینما به یاریش می آیند. در سنتوری، از توانایی پیانیستیش استفاده کرد و خالق سکانس های وجد انگیزی در کنار سنتور بهرام رادان شد. در میم مثل مادر از تواناییهای ویانولیستیش استفاده کرد و باعث هماهنگ شدن تصاویر و موسیقی و ارتباط برقرار کردن بیشتر مخاطب با فیلم شد. در دیوار، در کنار بازی مثل همیشه خوبش، اینبار توانست استعداد و توانایی خود را در موتور سواری نشان دهد و از این یکی توانایی دیگر خود، در یاری به فیلمی دیگر بهره برد.

اینها تمام چیزهاییست که باعث شده من او را با استعدادترین بازیگر نسل سوم سینمای ایران بدانم. البته با تقدیر از بازیگران بسیار توانایی چون بهرام رادان، ترانه علیدوستی، باران کوثری و...

[+] نوشته شده توسط نگارنده | در یکشنبه هشتم اردیبهشت 1387 | در 5:14 | |

پوستر و مجموعه عکسهای پشت صحنه ی فیلم کنعان

ضمیمه :

فیلم دیوار به نظر می رسد همونطور که پیشبینی می شد، برای اکران عمومی، به مشکلی اساسی برخورد کرده است و کارگردان آن هم از این موضوع، گلایه کرده است. وقتی می گوییم بی در و پیکر و هر کی هر کی و هردنبیل، فکرتان جای دوری نرود. بدانید یعنی همین بغل گوشتان. یعنی تمام بخشها و ارگانهای کشور عزیزمان و از جمله وزارت بی شعور ارشاد. فیلمی که در جشنواره شرکت کرده و در ۶ رشته کاندید شده و یک سیمرغ گرفته و فیلم پنجم برگزیده ی مردم شده و اصلاحیه ها را انجام داده، باید اینگونه برای اکران به مشکل بربخورد. در حالی که خود مسئولان، از اکران بی دردسر فیلم های شرکت کننده در جشنواره خبر داده بودند!!

۲۳ مورد اصلاحیه ی ناقابل بر این فیلم ۸۳ دقیقه ای وارد شده(خدا بدهد برکت!)، ولی هنوز هم در باب صدور پروانه ی نمایش این فیلم، پاسخ صریحی داده نمی شود. امیدوارم دیوار هم به سرنوشت سنتوری دچار نشود و بد شانسی دیگری نصیب گلشیفته فراهانی نشود.

یک نگاه به وضعیت فیلم های در حال اکران در سینماها که به جز به همین سادگی، هیچ کدامشان در جشنواره شرکت نکرده اند و به راحتی و به سرعت اکران شده اند بیندازید(دایره زنگی علی رغم محتوای با ارزشش، مملو از عبور از خط قرمز و بحث سیاسی و... است و مجنون لیلی هم یک فیلمفارسی ناب را در سینماها به رخ می کشد!)، تا اوج بد شانسیهای گلشیفته فراهانی و خوش شانسیهای دیگران و بی در و پیکر بودن این مرز و بوم پر گوهر را با تمام وجود حس کنید!!

برای دیدن دو خبر مربوط به گلشیفته فراهانی، به لینک های پایین بروید :

پروانه ی نمایش دیوار، دوشنبه بررسی می شود

حضور گلشیفته فراهانی در فیلم "درباره ی الی"، قطعی شد

سعید حسینی به لطف "هدایت فیلم"، مجموعه عکسهای نادر و کمیابی از پشت صحنه ی فیلم "کنعان" به دست آورده که آنها را در "سینمای نو" قرار داده. بنده هم این مجموعه عکسهای کمیاب را در این وبلاگ، قرار می دهم.

به شخصه البته، فیلم کنعان را فیلم محترمی می دانم. ولی زیاد دوستش ندارم.

[+] نوشته شده توسط نگارنده | در چهارشنبه بیست و هشتم فروردین 1387 | در 19:50 | |

یادداشتی بر فیلمهای اکران نوروزی

ضمیمه :

ایرانیان با غیرت، حتما به لینک پایین بروند و آن پتیشن را امضا کنند. شرگت گوگل، از نام مضحک و جعلی خلیج عربی استفاده کرده. و برای بازگرداندن نام آن به خلیج فارس، احتیاج به ۱ میلیون امضا است. و متاسفانه تا کنون تنها نزدیک به سیصد و بیست هزار نفر این پتیشن را امضا کرده اند. و این نشان می دهد که مردم ما چقدر نسبت به کشورشان و فرهنگشان، بی غیرت شده اند.

اعراب سالهاست که به فرهنگ و تمدن ما آسیب زده اند و با وجود اعراب شبه فارس در ایران(التفات دارید که؟!!) عملا داریم اصالتمان و تمام فرهنگمان را از دست می دهیم.

اعراب عقب مانده و ملخ خور و ماقبل تمدن و ماقبل بشریت که در قرن ۲۱، هنوز تحمل تنبان به پا کردن را ندارند و باید بابت دیدن هر کدامشان کفاره داد، حال می خواهند خلیج همیشه فارس را از ما بگیرند. اگر غیرت ایرانی دارید، به لینک پایین بروید و آن پتیشن را امضا کنید.

http://www.petitiononline.com/sos02082/petition.html

نگاهی بر اکران های نوروز :

۱)دایره زنگی :

بر خلاف آنچه که تصور می شد، دایره زنگی فیلم کمدی ای نیست. بلکی یک درام شهری است که رگه هایی از طنز در آن وجود دارد.

چیزی که در درجه ی اول در دایره زنگی جلب توجه می کند، این است که به راستی اصرار سازندگان این فیلم برای استفاده از این همه بازیگر کمدی، مانند مهران مدیری و محمدرضا شریفی نیا و امین حیایی و... که هر کدامشان قابلیت چرخاندن یک فیلم را دارند، چه بوده؟ عملا از تواناییهای این بازیگران، استفاده ی خاصی نمی شود و خلاقیت هایشان به هدر می رود. به خصوص امین حیایی و محمدرضا شریفی نیا که عملا در فیلم به چشم نمی آیند.

دایره زنگی روایت منقطعی دارد و هدفش نشان دادن تقابل دیدگاه ها و عقاید مردم یک کلان شهر است و اینکه ما چگونه در هر حالتی، رنگ عوض می کنیم. و چه بهانه ای بهتر از ماهواره که بتوان با استفاده از آن، این تقابل دیدگاه ها را نشان داد.

یکی از مشکلات روایت منقطع و بریده بریده، این است که امکان از دست رفتن تمرکز تماشاگر در آن افزایش می یابد. به خصوص اگر خود اثر، دچار بی نظمی شود. دایره زنگی هم خود از این لحاظ ضربه ی بدی می خورد. روایت منقطع این فیلم در بخش هایی تبدیل به آشفته بازار می شود و پرداختن آن به هر یک از همسایه ها، دچار نوعی بی نظمی و اغتشاش می گردد.

اصغر فرهادی که فیلمنامه ی دایره زنگی را نوشته، فیلمنامه نویس خوب و بزرگی است. ولی به هیچ وجه فیلمنامه نویس طنز نیست و قدرت خلق لحظات طنز را ندارد.لحظات طنز ایجاد شده در دایره زنگی، عملا مانند وصله به فیلم چسسبانده شده اند و هیچ تفکر قوی ای پشتشان نبوده و برخی ها، بیش از حد تلویزیونی اند. مانند ماجرای شبکه ی ماهواره ای که تصور می کنند بهاره رهنما را برای یک شعر دستگیر کرده اند. هر چند شوخی با مزه ای است، ولی مانند وصله ای بر فیلم چسبانده شده و خلق غیر منطقی آن نشان از این است که هدف، فقط خلق چند لحظه ی خنده دار در فیلم بوده. همزمان که بهاره رهنما با موبایل خود با آن شبکه صحبت می کند، پلیس از بین انبوه اتوموبیل های آن خیابان، ماشین او را کنار می زند و به صورت اختصاصی، به او می گوید که جلو بسته شده است. عجب!

یا آن لحظات رقص مهران مدیری و شریفی نیا همراه با موسیقی فیلم "اینجا تهران است" که به واقع بر فیلم چسبانده شده.

فیلم یک شخصیت شیرین(باران کوثری) دارد که در واقع در این شلوغی، اوست که بیشت